Amiral Karamürsel Bey’in Hayatı ve Askerî Faaliyetleri Üzerine Bir İnceleme

Türk denizcilik tarihinin en önemli fakat hakkında en az bilgi sahibi olunan şahsiyetlerinden biri şüphesiz Karamürsel Bey’dir. Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında, henüz bir uç beyliğinden cihan devletine dönüşüm sürecinin başlangıcında, Karamürsel Bey’in girişimleri sayesinde Türkler denizlerle tanışmış ve Marmara Denizi’nde kalıcı bir hâkimiyet tesis edilmiştir. Bu çalışma, tarih yazımında “Kara Mürsel Alp”, “Karamürsel Alp” veya “Kara Mürsel Gazi” gibi farklı isimlerle anılan bu büyük denizcinin hayatı, askerî faaliyetleri ve Osmanlı denizciliğine katkılarını, dönemin kronikleri ve modern akademik araştırmalar ışığında detaylı bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır.

1. Kimlik Meselesi: İsmi, Lakabı ve Kökeni

Karamürsel Bey hakkındaki temel problemlerden biri, hayatının pek çok yönünün sislerle örtülü olmasıdır. Bu durum, Osmanlı Devleti’nin kuruluş dönemi şahsiyetlerinin çoğu için geçerlidir. Mevcut kaynakların yetersizliği, onun doğum tarihi, doğum yeri hatta asıl ismi hakkında dahi kesin bilgiler verilmesini engellemektedir.

1.1 Asıl Adı ve “Kara” Lakabı

Kaynakların ortak olarak bildirdiğine göre, bu büyük denizcinin asıl adı Mürsel’dir. Dönemin kaynakları, onun gözüpekliği, cesareti ve savaşlardaki kahramanlıkları nedeniyle Orhan Gazi tarafından “Kara” lakabıyla taltif edildiğini belirtmektedir. Türk kültüründe “kara” sıfatı, cesur, yiğit, korkusuz ve atılgan kişiler için kullanılan bir unvandır. Bu lakap, Mürsel Bey’in kişiliğini ve askerî karakterini yansıtan en önemli unsurdur. Böylece “Kara Mürsel” veya müstakbel ismiyle “Karamürsel” olarak anılmaya başlanmıştır.

Âşık Paşazade’nin ifadesiyle: “Karamürsel adında yiğit, cesur bir er vardı.” Bu tanım, onun kişiliğini özetleyen en kısa ve en doğru ifadedir. Osmanlı belgeleri de Karamürsel Alp’ten “yiğit, korkusuz, bahadır” diye bahsetmektedir.

1.2 Doğum Yeri ve Tarihi

Karamürsel Bey’in doğum yeri ve tarihi, günümüze ulaşan kaynaklarda kesin olarak belirtilmemiştir. Bazı rivayetler onun, Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda önemli rol oynayan Akçakoca’nın aşiretinden olduğunu ve onun yanında yetiştiğini ifade etmektedir. Bu bağlamda, kendisinin Akçakoca’nın aşiretinden olduğu ve onun yetiştirdiği yiğitlerden biri olduğu iddia edilmektedir. Ancak bu bilgiler, kesinlikten uzak, daha çok menkıbevi niteliktedir. Bu belirsizlik, kuruluş dönemi kahramanlarının hayatlarının aydınlatılmasındaki en büyük zorluklardan birini teşkil etmektedir.

1.3 Mezarı ve Vasiyeti

Karamürsel Bey’in 1329 yılından sonra vefat ettiği tahmin edilmektedir. Kabri, günümüzde Kocaeli iline bağlı ve onun adını taşıyan Karamürsel ilçesinde, D-100 İzmit-Bursa karayolu üzerinde, kurduğu tersanenin arka kısmında yer almaktadır.

Onunla özdeşleşen en bilinen unsurlardan biri, manevi bir vasiyet niteliği taşıyan mezar yerinin konumudur. Rivayete göre Karamürsel Bey, vefatından önce şu vasiyette bulunmuştur:

“Ölünce beni öyle bir yere gömün ki sırtım dağlara dayansın, kucağıma denizi verin, daima donanmamı göreyim.”

Bu vasiyet, onun bir denizci olarak hayatını adadığı donanmaya olan bağlılığının ve vatan savunmasındaki azminin en güzel ifadesidir. Bugün Karamürsel’deki kabri, sırtını yamaca vermiş, karşısında İzmit Körfezi’nin maviliklerine bakacak şekilde konumlandırılmıştır. Bu durum, vasiyetin yerine getirildiğinin en açık kanıtıdır. Ayrıca Bilecik’in Söğüt ilçesinde, Ertuğrul Gazi Türbesi haziresinde onun adına bir makam daha bulunmaktadır.

2. Tarihsel Arka Plan: 14. Yüzyıl Başlarında Marmara Havzası

Karamürsel Bey’in faaliyetlerini anlamak için, 14. yüzyıl başlarında Marmara havzasının siyasî ve askerî durumunu kısaca değerlendirmek gerekmektedir.

2.1 Bizans İmparatorluğu’nun Durumu

1. yüzyılın başlarında Bizans İmparatorluğu, IV. Haçlı Seferi’nin (1204) yaralarını henüz sarmış, ancak eski gücünden oldukça uzak bir durumdaydı. İmparatorluk, sınırlı bir toprak parçası üzerinde varlığını sürdürmeye çalışırken, Katalan ve Cenevizli paralı askerlerin baskısı altındaydı. Marmara Denizi ve çevresindeki stratejik noktalar, Bizans için hayati önem taşımaktaydı. Ancak İmparatorluk, hem kara hem de deniz gücü bakımından oldukça zayıflamıştı.

2.2 Anadolu Beylikleri ve Denizcilik Faaliyetleri

Aynı dönemde, Anadolu’nun batı sahillerinde birçok Türk beyliği denizcilik faaliyetlerine başlamıştı. Karesioğulları Beyliği, bu beylikler arasında en güçlü donanmaya sahip olanıydı. Aydınoğulları, Menteşeoğulları ve Germiyanoğulları gibi beylikler de Ege Denizi’nde etkin bir şekilde faaliyet göstermekteydi.

Akademik araştırmalar, bu beyliklerin denizcilik faaliyetlerinin ne kadar ileri olduğunu ortaya koymaktadır. El-Ömerî, 1330’lu yıllarda Menteşe, Denizli, Aydın ve Germiyan beyliklerine ait topraklardan geçen Büyük Menderes Nehri’nde gemilerin ve kayıkların nehir boyunca kurulmuş rıhtımlardan hareketle bir uçtan diğerine devamlı seferler yaptıklarını belirtmektedir. Bu beyliklere ait tüccarlar ve savaşçılar, doğu Akdeniz limanlarından Karadeniz’e kadar uzanan geniş alanlarda ticaret ve askerî seferler yapmaktaydı.

2.3 Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Yılları

Osmanlı Devleti, 1300’lü yılların başında henüz küçük bir uç beyliği konumundaydı. Osman Gazi döneminde, Bizans’ın Bithynia bölgesindeki kalelerine karşı kara harekâtları düzenlenmiş, ancak denizcilik faaliyetleri henüz başlamamıştı. Karamürsel Bey’in Osmanlı hizmetine girmesiyle birlikte, bu durum kökten değişecektir.

3. Karesioğulları’ndan Osmanlı’ya Geçiş

3.1 Karesioğulları Hizmetinde Gençlik Yılları

Karamürsel Bey, gençlik yıllarında güçlü bir donanmaya sahip olan Karesioğulları Beyliği’nin hizmetinde bulunmuştur. Bu dönemde, Karesioğulları’nın donanmasında denizcilik tecrübesi kazanmış, gemi inşa tekniklerini ve deniz savaşlarının inceliklerini öğrenmiştir.

Acaba Karamürsel Bey’in denizciliği ve gemi inşa tekniklerini nereden öğrendiği konusu tam olarak aydınlığa kavuşmuş değildir. Ancak Karesioğulları gibi güçlü bir denizci beyliğin hizmetinde bulunması, onun bu alandaki yeteneklerini geliştirmesine imkân sağlamıştır.

3.2 Karesioğulları’nın Osmanlı Hâkimiyetine Girmesi

Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlı hâkimiyetine girmesi süreci, kaynaklarda tam olarak açıklanmamıştır. Ancak bilinen odur ki, Karesi Bey (1303-1361), en iyi denizcilerinden Karamürsel Alp ve onun komutasındaki mürettebatı Orhan Bey’in emrine göndermiştir. Bu olay, Osmanlı Devleti donanmasının temellerinin atılmasında dönüm noktası olmuştur.

Karamürsel Bey’in bu şekilde Osmanlı hizmetine girmesi, her iki taraf için de büyük bir kazanç olmuştur. Osmanlılar, deneyimli bir denizci komutan ve bir donanma kazanırken, Karamürsel Bey de daha büyük bir siyasî yapı içinde hizmet etme imkânı bulmuştur.

4. Askerî Faaliyetleri ve Fetihleri

4.1 Karamürsel’in Fethi (1324/1326)

Karamürsel Bey’in en önemli başarılarından biri, bugün kendi adını taşıyan Karamürsel ilçesinin bulunduğu bölgeyi fethetmesidir. Bu fetih, 1324 veya 1326 yılında gerçekleştirilmiştir.

Fethedilen bölge, Bizans döneminde “Prainetos” veya “Pronectus” olarak bilinmekteydi. Dönemin kaynaklarına göre, fethedilen kasabaya o dönemdeki geleneğe uyularak onun adı verilmiştir. Kasaba, çevresiyle birlikte kaptanlık sancağı olarak örgütlenmiş ve yönetime Karamürsel Bey getirilmiştir.

Bu fetih, Osmanlılar’ın İzmit Körfezi’nin güney kıyılarına yerleşmesini sağlamış ve bölgede kalıcı bir Türk hâkimiyetinin tesisine zemin hazırlamıştır.

4.2 İlk Osmanlı Tersanesi’nin Kurulması

Karamürsel Bey’in en büyük başarısı, fethettiği bölgede bir tersane kurarak Osmanlı Devleti’nin ilk donanmasını oluşturmasıdır. Armutçuk limanında (günümüz Karamürsel’inde) kurduğu bu tersane, Osmanlı denizciliğinin beşiği olmuştur.

Tersanenin kurulmasıyla birlikte, Karamürsel Bey gemi inşa faaliyetlerine başlamıştır. Tersanede çalıştırılmak üzere denizci Karesi Beyliği’nden ustalar getirmiş ve Venedik tipi kadırgaların modellerinden yararlanarak yeni gemi tipleri geliştirmiştir.

4.3 “Karamürsel” Gemisinin Tasarımı

Karamürsel Bey’in en önemli icatlarından biri, kendi adıyla anılan “Karamürsel” tipi gemilerin tasarımını yapmasıdır. Bu gemiler, çektiri sınıfından olup, hafif ve süratli yapılarıyla dikkat çekmekteydi.

Karamürsel kadırgasının teknik özellikleri hakkında kaynaklarda şu bilgiler yer almaktadır:

Bu gemiler, “ince donanma” olarak adlandırılan hafif ve hızlı birliklerin temelini oluşturmuştur. Karamürsel Bey, bu gemilerden oluşturduğu filo ile Marmara Denizi’nde etkin bir şekilde faaliyet göstermeye başlamıştır.

4.4 Pelekanon Savaşı’ndaki Rolü (1329)

Karamürsel Bey’in askerî dehasının en önemli tezahürlerinden biri, 1329 yılında gerçekleşen Pelekanon Savaşı’nda ortaya çıkmıştır.

Bu savaş, Orhan Gazi komutasındaki Osmanlı kuvvetleri ile Bizans İmparatoru III. Andronikos komutasındaki Bizans ordusu arasında yapılmıştır. Karamürsel Bey, donanması ile Kocaeli cephesinin gerisine çıkarma yaparak savaşın kaderini değiştirmiştir.

Karamürsel Bey’in bu taktik harekâtı sayesinde, Osmanlı kuvvetleri Bizans ordusunu kuşatma altına almış ve büyük bir zafer kazanmıştır. Bu zafer, İzmit’in fethinin önünü açmış ve Osmanlılar’ın Marmara’ya inmesini kolaylaştırmıştır.

4.5 İzmit Kuşatması’na Katkıları

Pelekanon zaferinden sonra Karamürsel Bey, İzmit’in fethi için yapılan kuşatmada da önemli rol oynamıştır. Filosuyla körfezin girişini tutarak Bizans’tan İzmit’e deniz yoluyla gönderilen yardımları kesmiştir. Bu durum, İzmit’in kısa sürede Osmanlılar’ın eline geçmesini sağlamıştır.

Akademik araştırmalar, Kara Mürsel’in İzmit çevresi, İznik, Yalova ve Koyunhisar kalelerinin alınmasındaki rolünü ayrıntılı olarak anlatmaktadır. İlk saldırılarda Yalova bu saldırıların dışında kalmış, ancak sonradan buraya kadar yayılmıştır. Kara Mürsel, İzmit ile İznik arasındaki bölgede bulunan ormanlar, bağlar ve bahçelerin hepsini tahrip etmişti. Bu tahribat, düşmanın lojistik imkânlarını yok etmeye yönelik planlı bir stratejinin parçasıydı.

4.6 Marmara Denizi’nde Hâkimiyetin Tesisi

Karamürsel Bey’in kurduğu donanma sayesinde, Marmara Denizi’nde üstünlük Bizanslılardan Osmanlılara geçmiştir. Bu durum, Bizanslıların denize gemi çıkaramaz hâle gelmesine neden olmuştur.

Osmanlılar, artık Marmara Denizi’nde rahatça hareket edebilir, keşif ve gözetleme faaliyetleri yürütebilir, gerektiğinde düşman kıyılarına çıkarma yapabilir duruma gelmiştir. Bu deniz üstünlüğü, Osmanlı Devleti’nin Rumeli’ye geçişinin (1354) önünü açan en önemli faktörlerden biri olmuştur.

5. Karamürsel Bey’in Askerî Dehası ve Stratejik Vizyonu

5.1 İnce Donanma Stratejisi

Karamürsel Bey’in en önemli stratejik vizyonu, “ince donanma” olarak adlandırılan hafif ve süratli gemilerden oluşan bir filo kurmasıdır. Bu strateji, dönemin koşullarında oldukça ileri bir düşüncenin ürünüdür.

Ağır ve yavaş gemilerden oluşan geleneksel donanmalar yerine, hızlı ve manevra kabiliyeti yüksek gemiler tercih edilmiştir. Bu gemiler, düşman hatlarına ani baskınlar yapabilmekte, keşif ve gözetleme faaliyetlerini etkin bir şekilde yürütebilmekte ve gerektiğinde hızla geri çekilebilmekteydi.

5.2 Amfibi Harekât Yeteneği

Karamürsel Bey’in bir diğer önemli özelliği, amfibi harekât (denizden karaya çıkarma) yeteneğine sahip olmasıdır. Pelekanon Savaşı’nda yaptığı çıkarma harekâtı, bu yeteneğinin en güzel örneğidir.

Bu yetenek, Osmanlı ordusuna kara harekâtlarına ek olarak düşman hatlarının gerisine sarkma imkânı vermiş ve savaşların seyrini değiştiren bir unsur olmuştur.

5.3 Lojistik Üstünlük

Karamürsel Bey, kurduğu tersane sayesinde Osmanlı Devleti’ne lojistik bir üstünlük sağlamıştır. Artık gemiler, düşman topraklarında değil, kendi topraklarında inşa edilebilmekte, onarım ve bakım faaliyetleri güvenli bir şekilde yürütülebilmekteydi.

Akademik araştırmalar, Osmanlı komutanlarından Karamürsel Alp’in, Karamürsel’de ilk Osmanlı donanmasını 1327’de kurduğu zaman donanmaya gerekli keresteyi Kocaeli bölgesindeki ormanlardan sağladığını ortaya koymaktadır. Bu ormanlar, “Ağaç Denizi” olarak da adlandırılmakta olup, tersaneler için tomruk, kütük ve kereste ihtiyacını karşılamaktaydı.

Tersanenin ihtiyaç duyduğu kereste temini için daha sonra bölgede bir Kereste Eminliği kurulmuştur. Bu durum, Karamürsel’in tesis ettiği sistemin ne kadar kalıcı ve kurumsal bir yapıya dönüştüğünü göstermektedir.

6. Karamürsel’in Osmanlı Denizciliğine Etkileri

6.1 Osmanlı’nın Denizci Kimlik Kazanması

Karamürsel Bey’in en büyük başarısı, Osmanlı Devleti’ne denizci bir kimlik kazandırmasıdır. Onun faaliyetlerinden önce Osmanlılar, tamamen kara odaklı bir beylik konumundaydı. Karamürsel Bey sayesinde, Osmanlılar denizlerle tanışmış ve kısa sürede Marmara Denizi’nde hâkim güç haline gelmiştir.

Bu dönüşüm, Osmanlı Devleti’nin gelecekte bir deniz imparatorluğu olmasının temelini oluşturmuştur. Onun açtığı yoldan ilerleyen Osmanlı denizcileri, Akdeniz, Karadeniz ve Hint Okyanusu’nda Osmanlı sancağını dalgalandıracaktır.

6.2 Tersane Geleneğinin Başlaması

Karamürsel Bey’in kurduğu tersane, Osmanlı Devleti’nin tersane geleneğinin başlangıcı olmuştur. Daha sonra Gelibolu’da, İstanbul’da (Haliç Tersanesi), Sinop’ta ve diğer şehirlerde kurulacak tersanelerin prototipi, Karamürsel’deki bu ilk tersanedir.

Tersane-i Amire’nin (İstanbul Tersanesi) ihtiyaç duyduğu kerestenin büyük bir kısmı, Karamürsel’in de içinde bulunduğu Kocaeli bölgesinden sağlanmıştır. Karamürsel Alp, Kocaeli havalisi halkını, Tersane-i Amire’ye kereste nakliyle mükellef kılmıştı.

6.3 Gemi İnşa Teknolojisinin Gelişimi

Karamürsel Bey’in tasarladığı “Karamürsel” tipi gemiler, Osmanlı gemi inşa teknolojisinin gelişiminde önemli bir aşamayı temsil etmektedir. Hafif ve süratli bu gemiler, Osmanlı donanmasının temel savaş gemileri arasında yer almış ve 1970’li yıllara kadar Marmara Denizi’nde faaliyet göstermiştir.

6.4 Kaptan-ı Deryalık Makamının Temelleri

Karamürsel Bey, Osmanlı Devleti’nin ilk kaptan-ı deryası (büyük amirali) olarak kabul edilmektedir. Onunla birlikte, Osmanlı devlet teşkilatında denizcilikle ilgili görevler ve makamlar oluşmaya başlamıştır.

Karamürsel Bey’den sonra, Süleyman Paşa, Çaka Bey gibi denizciler bu görevi devralmış ve Osmanlı denizciliğini daha da ileriye taşımışlardır.

7. Karamürsel’in İdari ve Kültürel Mirası

7.1 Karamürsel Sancağı

Karamürsel Bey’in fethettiği bölge, onun adıyla anılmaya başlamış ve “Karamürsel Sancağı” olarak teşkilatlandırılmıştır. Bu sancak, Osmanlı taşra teşkilatı içinde özel bir konuma sahipti.

Akademik araştırmalar, Osmanlı Devleti zamanında Kocaeli Sancağı’na bağlı olan Karamürsel’in, bugünkü Yalova ve Gölcük’ü de kapsayan geniş bir alana hükmettiğini ortaya koymaktadır. 1530 tahririnde Anadolu Eyaleti’nde görülen Kocaeli Sancağı, İznikmid, Kandıra, Şile, İznik, Ada ve Karasu, Yalakabad (Yalova) ve Yoros nahiyelerini bünyesinde bulundurmakta idi. Karamürsel de bu nahiyeler arasında yer almaktaydı.

7.2 Kültürel Miras

Karamürsel, sadece askerî bir üs değil, aynı zamanda bir kültür merkezi olmuştur. Karamürsel’in kimlik dokusunun ilk oluşumunda, halk dilinde “Manavlar” diye tabir edilen Oğuzların Kayı boyundan gelme Türkmen-Yörük etnik yapısı etkili olmuştur. Osmanlıların “reaya” dedikleri Rum ve Ermeni varlığı da, bu bölgenin sosyal ve kültürel yapısına tesir etmiştir.

Önemli ölçüde göç alan Karamürsel, Çerkez, Boşnak, Laz ve Gürcüler gibi farklı etnik kimlikli ailelerin gelenek ve ananeleriyle daha da güçlü bir sosyal yapıya ulaşmıştır.

7.3 “Karamürsel” Deyimi

Karamürsel’in kültürel mirasının ilginç bir yansıması da, halk arasında kullanılan “Ufacık tefecik gördün de Karamürsel sepetimi sandın?” deyimidir. Bu deyim, halk el sanatının edebi bir hicivle kültürel mesajlara dönüşmesine katkı sağlayan güzel bir örnektir.

8. Kaynak Değerlendirmesi ve Tarih Yazımı Sorunu

8.1 Birincil Kaynaklar

Karamürsel Bey hakkındaki en önemli birincil kaynak, Âşık Paşazade’nin “Tevârîh-i Âl-i Osman” adlı eseridir. Bu eserde, Karamürsel Bey’in kişiliği ve faaliyetleri hakkında önemli bilgiler yer almaktadır.

Diğer önemli kaynaklar arasında, İbn Kemal’in “Tevârîh-i Âl-i Osman”ı, Neşrî’nin “Kitâb-ı Cihan-Nümâ”sı, Oruç Bey Tarihi ve Anonim Osmanlı Kronikleri sayılabilir.

8.2 Modern Akademik Çalışmalar

Karamürsel Bey hakkındaki modern akademik çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu alanda yapılmış en kapsamlı çalışmalardan biri, “Beylikler Dönemi Türk Denizciliği ve Amiral Karamürsel Alp” başlıklı akademik çalışmadır. Bu çalışma, Karamürsel Bey’in faaliyetlerini Beylikler Dönemi Türk denizciliği bağlamında değerlendirmekte ve 81 farklı kaynağa atıf yapmaktadır.

Diğer önemli çalışmalar arasında, Özdemir’in “Kaptan-ı Derya Karamürsel” (2004) adlı eseri ve AnaBritannica Ansiklopedisi’ndeki “Karamürsel Bey” maddesi sayılabilir.

8.3 Tarih Yazımı Sorunu

Karamürsel Bey hakkındaki en büyük sorun, kaynakların yetersizliği ve bu kaynaklardaki bilgilerin çoğunlukla menkıbevi nitelikte olmasıdır. Bu durum, onun hayatı hakkında kesin bilgilere ulaşmayı zorlaştırmaktadır.

Bununla birlikte, mevcut kaynakların ortak olarak bildirdiği hususlar, Karamürsel Bey’in tarihsel bir şahsiyet olduğunu ve Osmanlı denizciliğinin kuruluşunda belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir.

Sonuç

Karamürsel Bey, Osmanlı Devleti’nin henüz kuruluş yıllarında, denizcilik alanında attığı temel adımlarla Türk denizcilik tarihinin en önemli şahsiyetlerinden biri olmayı hak etmiştir. Onun hayatı ve faaliyetleri, şu başlıklar altında özetlenebilir:

Birincisi, Karamürsel Bey, Karesioğulları Beyliği’nde kazandığı denizcilik tecrübesini Osmanlı hizmetine taşıyarak, devletin ilk düzenli donanmasını kurmuştur.

İkincisi, fethettiği bölgede kurduğu tersane, Osmanlı tersane geleneğinin başlangıcı olmuş ve sonraki yüzyıllarda kurulacak büyük tersanelerin prototipini oluşturmuştur.

Üçüncüsü, tasarladığı “Karamürsel” tipi hafif ve süratli gemiler, Osmanlı donanmasına “ince donanma” stratejisi kazandırmış ve Marmara Denizi’nde Osmanlı hâkimiyetinin tesisini sağlamıştır.

Dördüncüsü, Pelekanon Savaşı’nda yaptığı amfibi harekât ile Osmanlı ordusuna yeni bir taktik boyut kazandırmış ve Bizans İmparatorluğu’nun bölgedeki direncini kırmıştır.

Beşincisi, onun adını taşıyan Karamürsel ilçesi ve buradaki kabri, onun Türk tarihindeki kalıcılığının en somut göstergesidir. “Sırtım dağlara dayansın, kucağıma deniz gelsin” vasiyeti, onun denizci kimliğini ve vatan sevgisini ölümsüzleştiren bir ifade olarak tarihe geçmiştir.

Netice olarak, Karamürsel Bey, Osmanlı Devleti’ne denizci bir kimlik kazandıran, Türk denizciliğinin kurucu babasıdır. Onun açtığı yoldan ilerleyen Osmanlı denizcileri, kısa sürede Marmara’yı bir Türk gölü haline getirmiş, ardından Ege, Akdeniz ve Karadeniz’de söz sahibi olmuşlardır. Karamürsel Bey’in mirası, günümüz Türk Deniz Kuvvetleri’nin temelini oluşturan değerlerin en önemli kaynağıdır.

Kaynakça

1. Âşık Paşazade. (2003). Osmanoğullarının Tarihi. (K. Yavuz, M. A. Yekta Saraç, Çev. ve Akt.). K Kitaplığı.
2. AnaBritannica Ansiklopedisi. “Karamürsel Bey” maddesi.
3. Beylikler Dönemi Türk Denizciliği ve Amiral Karamürsel Alp. Academia.edu.
4. Göze, Ergun. (1983). Meşhurların Son Sözleri. Cihan Yayınları.
5. İbn Fazlullah el-Ömerî. (1971). Mesâliku’l-Ebsâr fî Memâliki’l-Emsâr. (Kâmil Salman el-Cubûrî, nşr.). Beyrut.
6. İbn Kemal. (1991). Tevârîh-i Âl-i Osman II. Defter. (Ş. Turan, nşr.). Ankara.
7. Mehmed Neşrî. (1995). Kitâb-ı Cihan-Nümâ (Neşrî Tarihi). (F. R. Unat, M. A. Köymen, Yay.). Ankara.
8. Narin, Resül. “Osmanlı Devleti Zamanında Kocaeli Ormanları”. Belleten.
9. Özdemir, E. (2004). Kaptan-ı Derya Karamürsel.
10. Pachymeres, Georges. (2009). Bizanslı Gözüyle Türkler. (İ. B. Barlas, Çev.). İstanbul.
11. Yönsel, Agah; Arkan, Şemsettin. Karamürsel.
12. Karamürsel Belediyesi. “Tarihçe”. https://www.karamursel.bel.tr/sayfa/tarihce
13. Karamürsel Kaymakamlığı. “Karamürsel Tarihçesi”. http://www.karamursel.gov.tr/karamursel-tarihcesi
14. “Osmanlı Türklerinin Derya Beyi Karamürsel Bey”. DARGEB.